Eglise Saint-Denis
te Chemilly
Beschrijving.
De kerk van Chemilly en deze van Besson zijn de 2 meest regelmatige religieuze gebouwen in de regio op zicht van hun plan en hun constructiesysteem. Zij zijn de 2 meest volledige gebouwen opgericht in één enkel fase, in de laatste periode van de Romaanse stijl in de Bourbonnais waar de gebroken boog, de rondboog opvolgt die in de grote bogen domineren, die het schip van de zijbeuken scheidt en bij het tongewelf dat de middenbeuk overdekt.
(foto Wikipedia)
De buitenzijde.
Aan de buitenzijde heeft deze kerk enkel zijn gevel, de noordelijke muur en zijn apsissen volledig bewaard, behouden. Verschillende vensters zijn gewijzigd geweest in de loop der jaren en de muren zijn wat te hard gerestaureerd.
De zuidelijke muur die een bekoorlijke zijingang, doorbroken in de eerste travee, bewaart, heeft steunberen die onhandig versterkt werden. In de 15de eeuw heeft men in de 3de travee, een grote venster met tussendeel doorbroken.
Wat de pracht van deze buitenzijde weergeeft, zijn de 2 ingangsportalen.
De hoofdingang aan westelijke gevel die in de as ligt van het schip, stelt een beeldhouwwerk voor die de archivolten en de kapitelen versiert, allen met een nauwe verwantschap met de portalen van de kerk van Yzeure en Besson, in de regio.
De uitsprong houdt 4 rijen in met versierde archivolten. De eerste steunt zich op de steunmuren met een serie van parels en met een rankenversiering van gebladerte die de schuine afgestoken zijde bedekt. De twee met een overlapping en met 2 gescheiden aanlopen door een graankorrel. De derde met zaagtanding en met een hollijst. De vierde met een dunne voetring die een elegante kordonlijst omkadert waarvan de afschuining een serie van eivormige versiering draagt.
De kapitelen geven vooral een geometrische en vegetarische versiering weer. Zij geven vooral gebladerte en lofwerk weer wat gebruikelijk was tijdens de Romaanse periode Rechts bemerkt men 2 kapitelen met een dierlijke en menselijke versiering. De buitenste toont 2 denkbeeldige monsters die zich verenigen in één enkele kop zoals te Yzeure en te Besson. Het tweede vertoont zoals bij deze 2 kerken, het type van een dronken personage ondersteund door 2 gezellen die we eveneens terugvinden bij het hoofdportaal van de kerk van Trevol.
Het trigonale linteel vult ongeveer het ganse timpaan in. Hij geeft geen beeldhouwwerk weer maar hij heeft waarschijnlijk een muurschildering of inscripties gehad zoals bij het portaal van Besson.
De kleine zijingang is eenvoudiger. Het timpaan vormt het linteel. Bij de twee archivolten rust de binnenste op colonnetten en is versierd met een brede hollijst. De andere zonder lijstwerk, noch versiering, is begrenst door een rij van staafvormige kanteelversiering. De 2 kapitelen die deze kleine ingang versieren, is de ene kaal en de andere draagt 2 dieren met eenzelfde kop. Deze laatste is een replica van deze die we terugvinden aan het hoofdportaal.
De modillons die het kroonwerk dragen stellen rond de apsissen heel merkwaardige types voor. Men vindt er grijnzende gezichten van dieren en mensen terug en gaten van dwarsbalken met krullen.
De zware vierkante klokkentoren wordt verlicht door 2 vensters en verheft zich op de kruising van het transept. Hij werd verschillende malen herdaan zoals in 1607 vervolgens 1738 en 1739.
De binnenzijde.
Het plan van de kerk is perfect met harmonieuze verhoudingen. De kerk bezit drie beuken met 3 traveeën en een transept beëindigd door 3 apsissen. De inplanting van de pijlers, de plaats van de vensters, alles is gereglementeerd door een perfecte driehoekverhouding.
Men vindt er geen beeldhouwwerk terug, geen enkel kapiteel maar enkel imposten die de terugval van de gordelbogen ondersteunen. Alle bogen zijn in spitsboog.
Het schip en het transept zijn overwelfd met een gebroken tongewelf, de zijbeuken met ribgewelven alsook de basis van de klokkentoren.
Bron.
- Jean Dupont in Nivernais-Bourbonnais roman; Editions de Zodiaque; la Nuit des Temps 45, Abbaye Sainte-Marie de la Pierre qui vire 1976.
Bijlagen.
