Romaanse kunst & architectuur: 2026-08-16

zondag 16 augustus 2026

Eglise Saint-Sulpice te Challignac (Charente 16)

Eglise Saint-Sulpice

te Challignac

Beschrijving.

Deze kerk, die deel uitmaakte van het voormalige bisdom Saintes en tot de priorij van Barbezieux behoorde, dateert uit de tweede helft van de 12e eeuw, maar is ingrijpend verbouwd.

Het schip bestaat uit drie traveeën, die in de 15e eeuw zijn voorzien van spitsbooggewelven met sterk gebroken gordelbogen, gedragen door zuilen op sterk uitstekende steunen. De spitsbogen van de eerste travee, die steviger zijn, worden aan de westzijde ondersteund door zuilen die op een sokkel in de muur rusten; twee ramen verlichten de derde travee. De valse kruising wordt bekroond door een koepel op pendentieven, waarvan de ronding wordt overgenomen door de grote spitsbogen; deze bestaan uit twee gordingen, evenals de schildbogen; aan elke zijde bevindt zich een raamopening.

De halfronde apsis, met een gewelf in halfkoepel, is versierd met vijf bogen op zuilen, waarvan de drie aan de oostzijde een raam omsluiten. De kapitelen van de viering zijn gebeeldhouwd; de overige zijn onversierd; de steunen zijn echter voorzien van jacht- of fantasiethema’s; de basissen bestaan uit een zeer brede voetring tussen twee ongelijke rollen.

De gevel, ondersteund door grote schuine steunberen op de hoeken, wordt voorafgegaan door een houten portiek dat in de plaats is gekomen van een 15e-eeuws overwelfd portiek waarvan het vertrek van de ribben nog zichtbaar is; de gevel wordt afgesloten door een puntgevel boven een roostervenster. Aan de zuidzijde bevindt zich de schacht van de trap, in het oosten gevolgd door twee blinde rondbogen, gescheiden door een oude steunpilaar, evenals aan de noordzijde, waar de omtrek te zien is van de gebroken en dichtgemetselde boog van een voormalige kapel. De steunberen van de klokkentoren zijn dubbel uitgevoerd. Op de zeer hoge apsis staan zuilen die reiken tot onder de modillions en rusten op steunmuren; deze dragen rondbogen, die worden onderbroken door ramen omgeven door een naar buiten toe opgaande cordonlijst. De klokkentoren boven de koepel is op de eerste verdieping versierd met drie blinde bogen op steunen; op de bovenste verdieping bevinden zich rechthoekige openingen, bekroond door een laag, vierzijdig dak. Op de buitenmuren zijn sporen van grafinscripties te zien.

Bron.

- Jean George in "Les églises de France, Charente"; Librairie Letouzey et Ané; Paris 1933.

Bijlagen.

-https://www.google.fr/maps/d/viewer?mid=14KfCggvou3NTnRcatwtf1u8HMNU&femb=1&ll=45.47179168091664%2C0.0009135354003664276&z=12

-https://www.google.com/maps/d/viewer?mid=1KaCZzNPKQNKs5LI2jD0TqwrYkPE&ll=45.44484110970909%2C0.029102051435252463&z=12

-https://monumentum.fr/monument-historique/pa00104274/challignac-eglise-saint-sulpice

-https://pop.culture.gouv.fr/notice/merimee/PA00104274

-https://fr.wikipedia.org/wiki/%C3%89glise_Saint-Sulpice_de_Challignac

-https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:%C3%89glise_Saint-Sulpice_(Challignac)?uselang=fr

-http://chapiteaux.free.fr/TXT_Challignac_16.html

-https://www.oenablers.fr/roadcompanion/site/site/monuments/Challignac__Eglise%20Saint-Sulpice__PA00104274.html

-https://photos.google.com/album/AF1QipMnPpWTE7GoxRJAEYypsr9xRjCYyNsgQib5yk17

-https://www.geoportail.gouv.fr/carte

Abbatiale Saint-Pierre-Saint-Paul te Évaux-les-Bains (Creuse 23)

Abbatiale Saint-Pierre-Saint-Paul

te Évaux-les-Bains

Geschiedenis.

Op het graf van een kluizenaar, de heilige Marien, die rond 521 stierf, ontstond een gebedsplaats. In de 9e eeuw was het een belangrijk klooster, en later een provoost van de kanunniken van Sint-Augustinus. De zeer uitgestrekte kerk, die enkele jaren geleden na een brand is gerestaureerd, werd in de 15e eeuw bijna volledig herbouwd en vervolgens opnieuw na het instorten van de gewelven in 1657 en 1660. Er zijn geen documenten over de exacte ouderdom van de romaanse bouwwerken.

Beschrijving.

Het belangrijkste kenmerk is de klokkentoren, die uniek is in de hele Limousin. Achter een bekleding in Lodewijk XIII-stijl vormt het onderste gedeelte een portiek met aan elke zijde twee bogen, overwelfd met parallelle tongewelven en met een rechthoekige centrale pilaar. Aan weerszijden van de hoge vierkante sokkel rusten twee bogen, die boven rondboogopeningen uitsteken, op platte steunberen, voorzien van zuiltjes waarvan de met vlechtwerk versierde kapitelen mogelijk uit de Karolingische tijd stammen en hergebruikt zijn. In de zuid- en westmuren zijn twee kleine bas-reliëfs van dezelfde stijl ingevoegd. Een recenter traptorentje verbergt gedeeltelijk het zuidelijke deel. Een lijst met schuine steunberen op de hoeken draagt vervolgens een elliptische verdieping, doorbroken met kleine rondboogopeningen; die aan de westzijde rusten op gekoppelde zuiltjes, de andere op pilasters. Dit geheel, dat waarschijnlijk uit de 11e eeuw stamt, doet denken aan de torens op Karolingische miniaturen en ook aan die van Jumièges. De bovenste verdieping dateert pas uit de 13e eeuw; de paarsgewijze hogen doen denken aan de klokkentoren op de kruising van Dorat.

De eerste verdieping, die aan de binnenzijde slank aandoet, heeft twee dwarsliggende tongewelven, een vierkante middenpijler waarop twee gordelbogen rusten en twee rondbogen. De terugval tegen de muren rust op zuilen met ronde basissen, met kalkstenen kapitelen die grofweg overgaan van een kubus naar een kegelstam, gegraveerd met vlechtwerk of geometrische motieven en zonder astragaal; de dekstukken zijn afgeschuinde tabletten die aan de zijkanten sterk uitsteken. De volgende verdieping vormt het gebogen vlak door middel van grove pijlers, een schuine vloerplaat onder een kleine boog, en vervolgens door de geleidelijke uitkraging van de steunconstructie; het is niet duidelijk of er een koepel was.

De achterzijde van het schip wordt gevormd door de oostgevel van de klokkentoren, die vergelijkbaar is met de drie andere. Bij de restauratie van de vloer zijn onder de 15e-eeuwse steunpunten de zeer afgeplatte schijfvormige voetstukken van de romaanse pijlers blootgelegd, vierkante pijlers met vier halve zuilen. De gelijkenis met Chambon dringt zich op wanneer men zich de slankheid van deze pijlers en de dynamiek van het schip voorstelt, die wordt bepaald door de hoge rondboog, het enige overblijfsel van de vroegere kruising. Temeer omdat bij de restauratie, waarbij de oorspronkelijke steunpunten van het gotische gewelf zijn gerespecteerd, het zichtbare dakgebinte is hersteld dat in Chambon zo ongelukkig was afgeschermd. De westelijke steunpilaren van de kruising, die door de wijziging van de plattegrond van het koor zijn aangepast, hebben aan de bovenkant, in de richting van het schip naar het oosten, naakte kapitelen aan de boogreeksen en, aan de zijbeuken, prachtige granieten kapitelen met rankversiering die vergelijkbaar zijn met die van Le Dorat. Aan de buitenzijde van de drievoudige apsis zijn nog overblijfselen van het romaans kooreinde te zien: de basissen van vijf steunbeerzuilen in de vorm van een omgekeerd kapiteel.