Romaanse kunst & architectuur

Eglise Notre-Dame

te Le Crest

Geschiedenis.

De kerk van Le Crest, in de omgeving van Clermont-Ferrand, was oorspronkelijk een toevoeging aan de kerk van Julhat, toegewijd aan de heilige Petrus, die tot de 13de eeuw haar functie als moederkerk bewaarde.

In Le Crest speelde het religieuze leven zich enerzijds af in de kapel Sainte-Croix, gelegen in het kasteel en voorbehouden aan de kasteelheer en zijn gevolg, en anderzijds in de kerk, die bestemd was voor de dorpsbewoners. De kerk werd aanvankelijk bediend door een gemeenschap van priesters, maar werd in 1259, na een verzoek van hen aan de bisschop van Clermont, de zetel van een kapittel bestaande uit een deken en 16 kanunniken. In de 16e eeuw viel de priorij van Le Crest onder Saint-Austremoine d'Issoire.

De kerk van Julhat, die in zeer slechte staat verkeerde en langzaam in verval raakte, werd in 1699 gesloten voor de eredienst.

De kerk van Le Crest werd in 1793 verwoest en de toenmalige burgemeester, de heer Brun, voorkwam de sloop ervan door het gebouw op te kopen om er een brandewijnfabriek van te maken. Later gaf hij de kerk terug.

Het nageslacht is hem in ieder geval dankbaar; de kerk Notre-Dame de l'Assomption werd op 7 februari 1907 geklasseerd als historisch monument.

Beschrijving.

De kerk Notre-Dame, die aan het einde van de 12e eeuw ten westen van het dorp, buiten de stadsmuren, werd gebouwd, behoort tot de overgangsstijl tussen de romaanse en de gotische stijl, die zich gedurende een eeuw, van 1150 tot 1250, ontwikkelde. Dit verklaart met name de vrij compacte plattegrond van de kerk.

De halfronde apsis, geflankeerd door twee kleine absidiolen, loopt over in het middenschip en de zijbeuken, die naar het westen toe iets smaller worden. Deze drie delen, die even lang zijn, worden overspannen door één enkel dak. Het dak heeft een geringe helling, wat het gebouw een gedrongen uiterlijk geeft, en rust op een rechte kroonlijst die steunt op modillons met schilfers, zonder kanteelversiering, een typisch kenmerk van de romaanse stijl in de Auvergne.

Sommige details daarentegen, zoals de spitsboog of de bijzonder verzorgde palmfries aan het koor, getuigen van de verfijning uit de vroege gotiek. De aanzet van het kooreinde, het oudste deel van het gebouw, bestaat uit stenen die lijken op de goudkleurige arkoze uit Montpeyroux. Vier zuilen met elegante kapitelen dienen als steunpilaren.

In de 15e en 18e eeuw zijn er verbouwingen uitgevoerd.

De kerk beschikte over een grote en een kleine klokkentoren, die vandaag de dag verdwenen zijn. In 1869 werd er een klokkentoren gebouwd aan de westgevel en werd de noordelijke absidiool herbouwd. Oorspronkelijk verbond een deur in het noorden de kerk met het “Moutier, zetel van het kapittel”, waarvan vandaag de dag alleen nog de schuur, de binnenplaatsen en de bijgebouwen overblijven.

Een gelijkmatig schip bezit vier traveeën, geflankeerd door zijbeuken maar zonder een transept. Een diepe apsis, aan de binnenzijde veelhoekig, wordt geflankeerd door twee kleine absidiolen. In het zuiden staat de kapel van Onze-Lieve-Vrouw van Mont-Carmel, de beschermheilige van het dorp. In het noorden staat de kapel van het Heilig Kruis, die na 1865 werd herbouwd. De romaanse gewelven met een halfkoepel in de apsis en de absidiolen, kruisgewelven in de zijbeuken gaan samen met het gotische gewelf op ribben in het middenschip. Het variabele profiel van de ribben getuigt van deze “experimentele” periode van de gotiek. Hetzelfde geldt voor de kapiteelversieringen, die een vrij eclectisch repertoire vertonen met palmetten, acanthusbladeren, dennenappels, bloemetjes en maskers, waarbij de gotische knop de romaanse versieringen lijkt te vervangen. Deze kapiteelversieringen zijn in de 19e eeuw opnieuw beschilderd.