Romaanse kunst & architectuur

dinsdag 6 oktober 2026

Eglise Notre-Dame te Massac (Charente-Maritime 17)

Eglise Notre-Dame

te Massac

Beschrijving.

Deze bescheiden 12e-eeuwse kerk, gelegen in het centrum van het dorp, werd in de 13e eeuw bijna volledig verwoest en vervolgens met de oorspronkelijke stenen weer opgebouwd. De gevel heeft een eenvoudig portaal met drie naakte booglijsten en een archivolt die mooi versierd is met een achtvormige fries. De kapitelen en modillons van de gevel zijn versierd met rustieke motieven. De klokkentoren met drie openingen, waarvan er één een in 1732 gegoten klok herbergt, dateert uit het einde van de 18e eeuw.

In de zuidelijke muur, die schuin is opgetrokken, zijn modillons ingebouwd, waarvan sommige waarschijnlijk kapitelen van zuilen waren. Ze tonen zorgvuldig bewerkte figuren in een bijna kubistische stijl. Met name drie muzikanten zijn prachtig.

Net als in Haimps is het hier vooral het interieur dat de aandacht trekt. De structuur van het viering van het transept rust op machtige zuilen met rijk versierde kapitelen. Hun versieringen zijn zeer opvallend en hebben een kracht die uniek is in Saintogne. Ze tonen demonen, boetelingen, verdoemden en rechtvaardigen, personages uit de Apocalyps volgens Johannes, de referentie van het christendom in de romaanse periode. Het smalle en diepe koor, overwelfd met een halfkoepel is beschilderd met een rococo-fresco in felle kleuren. Deze is moeilijk te dateren, maar de uitvoering doet denken aan de 19e eeuw.

Bron.

- Sophie Esla Goillot in "Guide des églises romanes; Charente-Maritime"; Editions le Passage des Heures; Saint-Savinien-sur-Charente 2013.

Bijlagen.

-https://www.google.fr/maps/d/viewer?mid=1uLda41kXyQWMZE5y3XpQee2ed5A&femb=1&ll=45.84472500502124%2C-0.2457737023925599&z=12

-https://www.google.com/maps/d/viewer?mid=1jmyfHynIAjiqSPviHL0K_-MTB0M&ll=45.78051005681906%2C-0.26883398828124183&z=11

-https://monumentum.fr/monument-historique/pa00104794/massac-eglise-notre-dame-de-lassomption

-https://pop.culture.gouv.fr/notice/merimee/PA00104794

-https://www.fondation-patrimoine.org/les-projets/eglise-de-massac/60218

-https://clochers.org/Fichiers_HTML/Accueil/Accueil_clochers/17/accueil_17223.htm

-https://photos.google.com/album/AF1QipNl7OLbW7440lR7gqWVYmBRg7jt2FlAuXmNJqnD

-https://cartes.gouv.fr/explorer-les-cartes/

maandag 5 oktober 2026

Eglise Saint-Martin te Aujac (Charente-Maritime 17)

Eglise Saint-Martin

te Aujac

Beschrijving.

Deze bescheiden parochiekerk, waarvan het grootste deel van de architectuur ingrijpende gotische en moderne verbouwingen heeft ondergaan, zou een paar jaar geleden nog niet in een rondleiding zijn opgenomen. Het was een toevallige ontdekking tijdens een re-integratieproject in 2004, waardoor aan de noordzijde van het schip een volledig romaans portaal aan het licht kwam, waarvan het bestaan wel bekend was, maar dat onherstelbaar beschadigd leek te zijn geraakt tijdens een inkrimping in de moderne tijd. De ingreep uit de 17e eeuw had de booglijsten en kapitelen echter alleen maar aan het oog onttrokken, zonder ze te beschadigen. Deze ontdekking heeft het mogelijk gemaakt een uitzonderlijk voorbeeld van de late romaanse beeldhouwkunst aan het licht te brengen, dat nog steeds sterk beïnvloed is door de traditie uit Aulnay.

Terwijl de sluitstenen van de buitenste boog, die tot dan toe de enige bekende was en gedeeltelijk beschadigd, versierd waren met bladwerk, zijn de twee andere bogen volkomen glad, en bestaat de binnenste boog uit een zeer mooie veellobbige boog, vergelijkbaar met die in bijvoorbeeld de kapittelzaal van Trizay. Bovendien is er bovenaan de tussenboog een mooi, bebaard en gekroond hoofd in sterk reliëf aangebracht, zonder dat de reden daarvoor duidelijk is. Een dergelijk hoofd is echter ook te vinden op de laatste, eveneens gladde boog van het portaal van Pont-l'Abbé d'Arnoult. Terwijl de kapitelen en de imposten aan de linkerkant uitsluitend met plantmotieven zijn versierd, is op de rechterkant in een van de kapiteellichamen een historische scène afgebeeld. Het gaat om de ‘Weegschaal der Zielen’, een thema dat aan het begin van de 12e eeuw voor het eerst verscheen in Saint-Eutrope in Saintes en dat in Saintogne herhaaldelijk is overgenomen; hier zien we de laatst ontstane versie ervan. Op de impost staan bustes van engelen en menselijke hoofden naast elkaar, waarvan sommige geconfronteerd worden met een slang.