Romaanse kunst & architectuur: modillons

dinsdag 6 oktober 2026

Eglise Notre-Dame te Massac (Charente-Maritime 17)

Eglise Notre-Dame

te Massac

Beschrijving.

Deze bescheiden 12e-eeuwse kerk, gelegen in het centrum van het dorp, werd in de 13e eeuw bijna volledig verwoest en vervolgens met de oorspronkelijke stenen weer opgebouwd. De gevel heeft een eenvoudig portaal met drie naakte booglijsten en een archivolt die mooi versierd is met een achtvormige fries. De kapitelen en modillons van de gevel zijn versierd met rustieke motieven. De klokkentoren met drie openingen, waarvan er één een in 1732 gegoten klok herbergt, dateert uit het einde van de 18e eeuw.

In de zuidelijke muur, die schuin is opgetrokken, zijn modillons ingebouwd, waarvan sommige waarschijnlijk kapitelen van zuilen waren. Ze tonen zorgvuldig bewerkte figuren in een bijna kubistische stijl. Met name drie muzikanten zijn prachtig.

Net als in Haimps is het hier vooral het interieur dat de aandacht trekt. De structuur van het viering van het transept rust op machtige zuilen met rijk versierde kapitelen. Hun versieringen zijn zeer opvallend en hebben een kracht die uniek is in Saintogne. Ze tonen demonen, boetelingen, verdoemden en rechtvaardigen, personages uit de Apocalyps volgens Johannes, de referentie van het christendom in de romaanse periode. Het smalle en diepe koor, overwelfd met een halfkoepel is beschilderd met een rococo-fresco in felle kleuren. Deze is moeilijk te dateren, maar de uitvoering doet denken aan de 19e eeuw.

Bron.

- Sophie Esla Goillot in "Guide des églises romanes; Charente-Maritime"; Editions le Passage des Heures; Saint-Savinien-sur-Charente 2013.

Bijlagen.

-https://www.google.fr/maps/d/viewer?mid=1uLda41kXyQWMZE5y3XpQee2ed5A&femb=1&ll=45.84472500502124%2C-0.2457737023925599&z=12

-https://www.google.com/maps/d/viewer?mid=1jmyfHynIAjiqSPviHL0K_-MTB0M&ll=45.78051005681906%2C-0.26883398828124183&z=11

-https://monumentum.fr/monument-historique/pa00104794/massac-eglise-notre-dame-de-lassomption

-https://pop.culture.gouv.fr/notice/merimee/PA00104794

-https://www.fondation-patrimoine.org/les-projets/eglise-de-massac/60218

-https://clochers.org/Fichiers_HTML/Accueil/Accueil_clochers/17/accueil_17223.htm

-https://photos.google.com/album/AF1QipNl7OLbW7440lR7gqWVYmBRg7jt2FlAuXmNJqnD

-https://cartes.gouv.fr/explorer-les-cartes/

zondag 27 september 2026

Eglise Saint-Martin-Saint-Jean-Baptiste te Criteuil-la-Magdeleine (Charente 16)

Eglise Saint-Martin-Saint-Jean-Baptiste

te Criteuil-la-Magdeleine

Beschrijving.

De kerk, die onder het voormalige bisdom Saintes viel, lijkt te dateren uit het einde van de 12e eeuw; ze werd in de 15e eeuw verbouwd en vervolgens hersteld in 1775 en in 1899-1890. Tussen 2016 en 2023 werd het gebouw ingrijpend gerestaureerd.

Het gelijkvloers van de vrij complexe gevel wordt onderbroken door een portaal met vier naakte booglijsten, waartussen telkens een smalle kordonlijst loopt, versierd met spijkerkoppen, ranken of vlechtwerk; deze worden gedragen door acht zuilen waarvan de kapitelen met knoppen zich als een fries over de gevel uitstrekken en waarvan de basissen een dikke, met klauwen versierde onderrand hebben. Het portaal wordt geflankeerd door twee grote zuilen, waarvan de kapitelen op dezelfde hoogte liggen als die van de eerste zuilen; daaruit komen twee kleinere zuilen voort die tot aan de geveltop reiken. De gevel wordt begrensd door twee andere zuilen die twee smalle verticale zones afbakenen waarin twee blinde rondbogen zijn opgenomen, omgeven door een versierde cordonlijst en naar boven toe lopen tot op hetzelfde niveau als het portaal. Die aan de zuidzijde bevat, in een kleine boog, een matig bas-reliëf dat de zittende Christus voorstelt, zegenend, met het boek in de hand, met boven zijn hoofd het Lam. Een dikke bandlijst, rustend op gebeeldhouwde modillons en op de kapitelen, doorsnijdt de steunberen-zuilen en markeert de eerste verdieping; deze is versierd met een blinde boog in elk van de uiterste zones; in de centrale zone wordt een hoger gelegen raam rechts en links geflankeerd door twee blinde bogen. De zuiltjes die deze bogen omlijsten, hebben kapitelen in de vorm van een accordeon. De gevel, met aan de onderkant een rechthoekige opening, rijst op boven een andere sierlijst met modillons.

De gevel van de noordelijke kapel, bekroond door een vrijstaande, zeer spitse geveltop, heeft een boogdeur met twee ribben die op de deurposten door een afronding worden afgebroken. De steunpilaar ondersteunt de zuidwestelijke hoek van het schip; een andere staat ter hoogte van de eerste travee; die van de kapellen en het koor zijn schuin geplaatst.

De kroonlijsten met kraagstenen van het schip, de zuidelijke kapel en het kooreinde zijn gedeeltelijk bewaard gebleven. De klokkentoren, boven de koepel, wordt in de zuidwestelijke hoek ondersteund door een zeer grote steunpijler; hij bezit een achthoekige verdieping, op een vierkante sokkel, met aan de west- en oostzijde een boog omgeven door een cordonlijst en met daarin twee paarsgewijze bogen, gescheiden door een zuil waarvan de schacht is voorzien van uitstekende, horizontale ribben; de klokkentoren wordt bedekt door een laag, vierzijdig dak.