Zoeken in deze blog

Posts tonen met het label Johannes. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Johannes. Alle posts tonen

zaterdag 16 mei 2026

Eglise Saint-Saturnin te Saint-Saturnin (Charente 16)

 Eglise Saint-Saturnin 

te Saint-Saturnin


Beschrijving.
Deze parochiekerk, die voor het eerst in 1110 wordt genoemd, heeft de vorm van een langwerpige rechthoek. De twee oostelijke traveeën van het schip en de rechthoekige, iets smallere koorruimte zijn aan het einde van de middeleeuwen voorzien van een kruisribgewelf.



Het gebouw onderscheidt zich daarentegen door de aanwezigheid, aan de westkant, van een travee die wordt overdekt door een eivormige koepel, langswaar men het gebouw binnenkomt. Deze opmerkelijke vorm wordt bepaald door de verlenging van de travee in de as van het gebouw.  Bovendien zal men verbaasd zijn te ontdekken dat de klokkentoren, die gewoonlijk aan de oostkant van het schip staat, hier boven deze travee aan de gevel uittorent.  Er moet echter worden opgemerkt dat de achthoekige toren die men momenteel ziet, een bouwwerk uit de 15e of 16e eeuw is. 









Het belangrijkste kenmerk van deze kerk is juist de gevel, die in twee niveaus is verdeeld, krachtig gearticuleerd door steunberen en horizontaal afgesloten door de voet van de helling die de klokkentoren benadrukt. Boven de twee blinde zijbogen van een vrij sobere benedenverdieping tekent zich een tussenverdieping af, bestaande uit twee nissen onder bogen die wat onhandig in de hoeken van het portaal zijn aangebracht. In deze nissen bevinden zich gebeeldhouwde reliëfs die wellicht afkomstig zijn van een vroegere gevel.  Links is te zien dat twee uiteinden van een groot timpaan zijn hergebruikt en samengevoegd tot een motief in de vorm van een spitsboog. Rechts gaat het ongetwijfeld om het centrale deel van datzelfde timpaan.  De twee figuren links zijn met een aureool omgeven en men kan er heiligen of prelaten in herkennen die oorspronkelijk de drie figuren begeleidden die nu rechts zijn geplaatst.  Christus staat in het midden, geflankeerd door de Maagd Maria en de heilige Johannes.  De verfijning van deze bas-reliëffiguren uit het tweede kwart of het midden van de 12e eeuw roept een voor de hand liggende vergelijking op met het timpaan op de benedenverdieping van de kathedraal Saint-Pierre in Angoulême en de westgevel van de noordelijke arm van het transept van Saint-Amant-de-Boixe.




















Bronnen.
- Christian Gensbeitel in "Promenades romanes en Charente"; Geste éditions; La Crèche 2010.
- Jean George in "Les églises de France; Charente"; Libraire Letouzey et Ané; Paris 1932.
- Sylvie Ternet in "Les églises romanes dans l'Angoumois"; Le Croît Vif; Paris 2006.




Bijlagen.

zaterdag 17 januari 2026

Eglise Saint-Martin te Souillac (Lot 46)

 Eglise Saint-Martin 

te Souillac


Beschrijving.
De invloed van de kathedraal van Cahors is ook zichtbaar aan de voet van de westelijke toren van de voormalige parochiekerk Saint-Martin.  Onder een portaal dat in de gotische periode is toegevoegd, zijn drie gebeeldhouwde platen te zien die onder een lage boog uit het einde van de 15e eeuw zijn geplaatst.  Het gaat ongetwijfeld om de overblijfselen van een timpaan, waarvan op de hoofdplaat een troonende Christus te zien is, geflankeerd door de Maagd Maria aan de rechterkant en een monnik aan de linkerkant.
Achter de Maagd staat een half geknielde engel.  Zijn lichaam is gebeeldhouwd op een plaat waarvan het bovenste gedeelte de ronding van een timpaan volgt.  Zijn rechtervoet en de onderkant van zijn tuniek staan op een kleine plaat die bedoeld was voor het linkerondergedeelte van de timpaan.  Een beschrijving van Guilhermy vermeldt dat er twee engelen op dit timpaan stonden, waarvan er één “wierook brandt”.  Achter de monnik is inderdaad een plek te zien waar nog een extra beeldhouwwerk had kunnen staan.  De bewering van Guilhermy lijkt te worden bevestigd door een gravure van Taylor en Nodier waarop de “klokkentoren” van Souillac te zien is en waarop, in het halfduister van het portaal, vijf figuren op het timpaan te onderscheiden zijn.  Deze engel zou dus tussen 1830 en 1900 zijn verdwenen, aangezien hij op foto's uit die periode niet meer te zien is.
De stijl van dit beschadigde timpaan doet ons terugdenken aan het noordelijke portaal van de kathedraal van Cahors.  Het is vooral de vormgeving van de engel die hier het meest overtuigend is.  Door zijn dansende houding, de voorwaartse beweging van zijn lichaam en de plooien in zijn kleding doet hij denken aan de engelen die Christus bij de Hemelvaart flankeren op het timpaan van Cahors.  De naar beneden uitlopende plooien, de kleding die de vormen van het lichaam benadrukt en vooral het kostbare en gekunstelde uiterlijk zijn een directe weerspiegeling van het timpaan van Cahors.De Maagd, Christus en de monnik  zijn zwaarder uitgevoerd, hoewel in dezelfde stijl; de houdingen zijn stijver, meer frontaal en de plooien zijn schematischer weergegeven.  Alleen de wapperende mantel van de monnik doet door zijn lichtheid denken aan de stijl van Cadurci. Ondanks deze verschillen lijdt het geen twijfel dat de maker van het timpaan van Saint-Martin de Souillac dat van Cahors kende en zich er sterk door liet inspireren voor de realisatie van een bescheiden werk dat bestemd was voor een parochiekerk. 









Bron.
- Henri Pradalier in "Congrès archéologique de France, Quercy"; Société Française d' Archéologie, Paris 1989.


Bijlagen.
-https://fr.wikipedia.org/wiki/%C3%89glise_Saint-Martin_de_Souillac