Romaanse kunst & architectuur: Eglise Saint-Sébastien te Manglieu (Puy-de-Dôme 63)

donderdag 23 juli 2026

Eglise Saint-Sébastien te Manglieu (Puy-de-Dôme 63)

Eglise Saint-Sébastien

te Manglieu

Beschrijving.

Afgelegen van de hoofdwegen, aan de rand van een bosgebied, staan twee kerken in een charmant dorpje met een zuidelijke uitstraling. De ene is statig, de andere vervallen.

De abdijkerk werd in het midden van de 7e eeuw gesticht door de bisschop van Clermont, de heilige Genès, en haar oorsprong werd beschreven in de levensbeschrijving van de heilige Bonnet, die in de 8e eeuw werd opgesteld. De kerk werd beschermd en begiftigd door Karel de Grote, Lodewijk de Vrome en Lodewijk de Zachtmoedige, waardoor zij in een kader kwam te staan waarin centrale en bisschoppelijke autoriteit samenkwamen.

De stichting ervan werd tussen 812 en 813 bevestigd en de monniken verkregen in 828 relikwieën uit Soissons, dankzij hun banden met Noord-Frankrijk. In de levensbeschrijving van de heilige Bonnet wordt de abdij beschreven met haar kloosteromheining, haar twee kerken, haar kloostergang en diverse bijgebouwen; de Notre-Dame bestaat uit een vierhoekig hoofdgebouw en een vijfhoekige toren versierd met bogen; de Saint-Sébastien is overwelfd met een houten constructie, met bewerkte balken en zijn beuken die worden gescheiden door bogen, gedragen door zuilen in antieke stijl.

Het koor behoort tot de kerk die in de 8e eeuw werd beschreven, terwijl het schip het resultaat is van een restauratie door abt Prat in 1517. De romaanse westgevel daarentegen werd tussen 1868 en 1988 voltooid en gerestaureerd. Deze kerk bestaat uit een massief westgedeelte, een schip met vijf traveeën en zijbeuken, een recht koortravee en een vlak kooreinde. Hierin zijn sporen bewaard gebleven van een gevel uit de 7e eeuw, die veel overeenkomsten vertoont met de opbouw van het baptisterium Saint-Jean in Poitiers. Aan de buitenzijde zijn verschillende raamopeningen zichtbaar, evenals een kroonlijst met elementen van terracotta – modillions, de schuine wanden van een fronton, hoekverbindingen van grof metselwerk, hergebruikte elementen – sarcofagen, en dakbedekkingsmaterialen. Het geheel vertoont sporen van restauraties uit de 9e eeuw, voordat er in de 13e eeuw een dakconstructie werd aangebracht. Binnenin wordt de triomfboog gekenmerkt door twee marmeren zuilen en twee klassieke „Aquitaanse” kapitelen van wit marmer; Korinthische profielen, hollijsten, gekartelde lobben, strakke opbouw en uitvoering. Deze kapitelen vertonen overeenkomsten met die van Saint-Alyre, Poitiers, Selles-sur-Cher, Vertou en Jouarre.

Het schip vertoont romaanse overblijfselen en bezit nog een rijkelijk gebeeldhouwd portaal met vijf gordingen, een archivoltlijst, steunen in uitstek met zuiltjes en verweerde kapitelen. Deze dateert waarschijnlijk uit het tweede kwart van de 12e eeuw en is dus jonger dan het westelijke massief uit het eerste kwart dat in de 16e eeuw van een klokkentoren werd voorzien en in de 19e eeuw werd gerestaureerd. De eerste twee verdiepingen zijn echter bewaard gebleven; ze volgen het Karolingische model van een lage voorhal overwelfd met een graatgewelf, terwijl de tribunes worden gekenmerkt door twee naar het westen gerichte apsissen, twee paarsgewijze bogen en een drievoudig raam dat onder een boog is geplaatst en zo een open raamwerk vormt. De romaanse kenmerken van deze gevel komen tot uiting in de nissen met Korinthische kapitelen zonder gravures, evenals in de gebeeldhouwde platen met een griffioen en vlechtwerk. Het geheel is indrukwekkend, niet alleen vanuit het flamboyante schip, maar ook van buitenaf, door de monumentaliteit die deze gemetselde gevel uitstraalt, die verstoken is van elke versiering en weinig openingen vertoont. In het voorschip bevindt zich een verzameling van beeldhouwwerken met een sarcofaag, koorstenen en kapitelen.